Kiedy dorosły, zachowujący zwykle czystość kot przestaje nagle odwiedzać miejsce służące mu za toaletę, zanieczyszczając moczem dywan, kanapę lub łóżko właściciela, to harmonijne stosunki łączące go dotąd z człowiekiem ulegają znacznemu pogorszeniu. Mocz koci ma przenikliwą woń.
Z czasem przy wejściu do mieszkania nie ulega wątpliwości, że jest w nim trzymany kot nie umiejący zachować czystości.
       Powody do zanieczyszczenia przez koty pomieszczeń odchodami mogą mieć podłoże chorobowe lub być natury psychicznej.
      Nigdy nie należy karać zwierzęcia przez potrząsanie nim, bicie lub wtykanie mu nosa do pozostawionej kałuży. Każda kara umacnia tylko omawiany sposób zachowania się kota. Przede wszystkim lekarz weterynarii musi dokładnie zbadać kota.
      Nierzadko bowiem przyczyną zanieczyszczania pomieszczeń odchodami są problemy zdrowotne, jak np. zakażenie dróg moczowych, piasek moczowy, schorzenia nerek, uszkodzenie czy porażenie pęcherza moczowego. Zwierzęta odczuwające ból przy oddawaniu moczu, np. przy ostrym zapaleniu pęcherza moczowego często łączą to nieprzyjemne doznanie z odwiedzinami swojej ubikacji i dlatego próbują ją omijać, oddając mocz w innych miejscach. Porażenie pęcherza moczowego, występujące przy schorzeniach kręgosłupa lub po urazach powypadkowych, wywołuje niekontrolowane oddawanie moczu.
      Tak więc, każde nagle występujące zanieczyszczanie pomieszczeń może być wynikiem zaburzeń chorobowych. Jeśli kot uznany został za zdrowego, to musimy zbadać kocią kuwetę.

     Zastanówmy się czy np. usuwamy kał i mocz po każdym jej użyciu przez kota? Jeśli zanieczyszczone podłoże nie zostanie usunięte, to koty nie chcąc sobie brudzić łap, szukają innych miejsc załatwienia swoich potrzeb fizjologicznych. Czasem pomaga też postawienie drugiej kuwety, gdyż wiele kotów lubi oddawać w inne miejsce kał, a w inne mocz. Nie używajmy też silnych środków dezynfekcyjnych przy czyszczeniu kociej kuwety, bo wielu kotom przeszkadza ich ostry zapach. Wystarczy do tego celu użyć gorącej wody i szczotki.

     Miseczki na pokarm i wodę powinny być ustawione w miejscu odległym od kociej kuwety, ponieważ koty nie lubią jadać w pobliżu miejsc, gdzie załatwiają swoje potrzeby fizjologiczne. Do korzystania z kuwety zniechęca też kota niepokój czy nieznane dźwięki w jej otoczeniu. Dlatego też pojemnik na odchody powinien być ustawiony w całkowicie zacisznym i ustronnym miejscu. Koty załatwiające swoje potrzeby fizjologiczne lubią mieć spokój i nie chcą być obserwowane.
      Kształt i stabilność kociej kuwety należą także do czynników, które mogą odstraszać wrażliwe zwierzęta. Pojemniki rozchwiane, przewracające się lub o wysokich ścianach mogą również zniechęcić kota.
     Przy przyjmowaniu do domu dorosłego kota warto od poprzedniego właściciela dowiedzieć się o rodzaju użytkowanej dotychczas przez niego ubikacji i rodzaju ściółki. Dojrzałe kocury znaczą swój rewir moczem o przenikliwej woni. Opryskują głównie powierzchnie pionowe, jak ściany i meble. Kotki w czasie rui także oddają często mocz w całym mieszkaniu. To niepożądane zachowanie obu płci może być usunięte przez wykastrowanie zwierząt.

     Inne powody nieprzestrzegania czystości przez kota są trudniejsze do usunięcia. Wrażliwe koty reagują w ten sposób na ich zaniedbywanie, nieodpowiednie traktowanie, zmiany w rodzinie oraz ograniczenie ich terytorium przez innych przedstawicieli tego samego gatunku. Oddawanie moczu i kału w całym mieszkaniu jest instynktownym zachowaniem się zwierzęcia, mającym na celu zapobieżenie pogwałceniu granic jego terytorium przez innego kota.
     Kot nie zachowujący czystości z powodów psychicznych jest kotem nieszczęśliwym. Zwiększona troska i uczucie, jakie mu wówczas okażemy , pomoże mu w pogodzeniu się z nową sytuacją.
      Jeśli powodem nieprzestrzegania przez kota czystości jest obecność nowego kota w domu, to należy zadbać, aby każde ze zwierząt miało własne legowisko i miejsce do zabawy, czyli własny rewir. Często ustawienie drugiego, wielopiętrowego drapaka do wspinania się, w celu powiększenia terytorium, pomaga w opanowaniu sytuacji.
       Dajmy też kotu czas na oswojenie się z nowym towarzyszem. Taki okres wzajemnego przyzwyczajania się do siebie i ustalenia między zwierzętami hierarchii społecznej może trwać 6-8 tygodni. Po tym czasie kot zaczyna z powrotem zachowywać czystość.

     Ogryzaniu roślin można zapobiec przez spryskiwanie kota wodą z rozpylacza do roślin w momencie przyłapania go na gorącym uczynku.

     Ostrzenie pazurów należy do naturalnego zachowania się każdego zdrowego kota. Jeśli nie jest on wypuszczany na dwór, trzeba mu zorganizować w domu odpowiedni drapak.

      Aby przyzwyczaić kota do korzystania z drapaka, bierzemy go na ręce i pocieramy jego łapkami o drapak. Między opuszkami palców kota znajdują się gruczoły potowe, które wydzielają zapach prawie niewyczuwalny dla człowieka. Przy późniejszym obwąchiwaniu drapaka kot zidentyfikuje go jako swoją własność i najczęściej użyje zgodnie z celem przeznaczenia.

     Nadmierna bojaźliwość ze strony kota z reguły oznacza,że doznał on kiedyś w życiu przykrych doświadczeń. Może się więc zdarzyć, że kot u nowego właściciela całymi tygodniami siedzi pod szafą, tylko od czasu do czasu przekradając się do miseczki z pokarmem. Nie próbujmy wówczas siłą wyciągać go z ukrycia. Próbujmy cichym głosem przemawiać do kota i zostawmy mu trochę czasu na oswojenie się z nowym otoczeniem. Jeśli zorientuje się, że z naszej strony nie grozi mu żadne niebezpieczeństwo, to po jakimś czasie sam się do nas zbliży. Ale na to można czekać tygodniami, więc nie należy tracić cierpliwości. Koty bojaźliwe prawdopodobnie już do końca życia będą obawiały się osób nie należących do rodziny i kryły się, gdy ktoś obcy odwiedzi nasz dom.

     Nie zawsze ostra zabawa polegająca na wysuwaniu pazurów jest zamierzoną agresją kotów. Wiele młodych kotów po prostu nie wie, że skóra ludzka nie jest tak odporna jak skóra ich rodzeństwa. Dlatego podczas zabawy z kotem powinniśmy swoim zachowaniem wyraźnie dać mu odczuć, że sprawił nam ból. Przerywamy więc ją natychmiast i głośno lamentując pokazujemy kotu swoje obrażenia.
      Nie każdy kot jest pieszczochem. Niektóre zwierzęta nie lubią być brane na ręce, noszone lub intensywnie głaskane. Na tego rodzaju czułości reagują obroną. Dobroduszne zwierzę próbuje po prostu odejść, koty pełne temperamentu mogą jednak nas podrapać lub pokąsać. Szczególnie dzieciom trzeba wyjaśnić, że kot nie jest zabawką, lecz istotą, która czuje i ma swoje upodobania.
      Jeśli dwa koty dorastają razem, to nawet w późniejszym wieku rzadko dochodzi między nimi do sporów.

     Inaczej jest jednak, kiedy przyjmuje się nowego kota do domu, w którym mieszka już jeden. Zadomowiony kot ma prawo wyznaczyć przybyszowi jego miejsce, a także, jeśli sytuacja tego wymaga, parsknięciem lub pacnięciem po pyszczku przywołać go do porządku. My zaś powinniśmy podtrzymywać pewność siebie zadomowionego kota przez okazywanie mu szczególnej uwagi. W żadnym przypadku nie mieszajmy się w problemy związane z hierarchią społeczną obu zwierząt. Jeśli nie będziemy się wtrącać, żadne z nich nie będzie miało powodów do zazdrości. Jeśli między obu kotami zostaną raz na zawsze rozstrzygnięte i ustalone problemy socjalne, to potem może się między nimi rozwinąć nawet długoletnia przyjaźń.

     Jeśli walki między kotami stają się bardzo agresywne, w takim przypadku trzeba je rozdzielić i umieścić je w osobnych pomieszczeniach. Następnie codziennie zmienia się miejsca ich pobytu, tj. jednego kota umieszcza się w miejscu gdzie przebywał drugi i na odwrót. Postępuje się tak, aby przyzwyczaić jedno zwierzę do drugiego. Można też od czasu do czasu zamienić im miseczki na pokarm i wodę. Po kilku dniach pod naszą kontrolą umieszczamy oba koty razem. Ważne jest, aby każdy kot miał własną miseczkę na pokarm i wodę oraz własną kuwetę.

     Gwałtowna agresja przeciw znanemu i normalnie lubianemu kotu może czasem wystąpić, jeśli jeden z kotów wraca do domu po pobycie w lecznicy. Zapach lekarstw budzi niemiłe skojarzenia i wywołuje zaburzenia w harmonijnym dotychczas współżyciu zwierząt.

     Ten rodzaj zachowania się to pozostałość z okresu niemowlęcego. Kocięta podczas ssania uciskają sutek matki, aby pobudzić go do oddawania mleka. U dorosłego kota gest taki wyraża miłość do właściciela i jest oznaką zadowolenia.

Na podst. „Co dolega mojemu kotu? Rozpoznawanie, leczenie, zapobieganie chorobom” Doris Quinten-Graef, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1997